Leesclubtip Peter du Gardijn - Nachtzwemmen

Eerdere leesclubtips

Leesclubtip Peter du Gardijn - <em>Nachtzwemmen</em>

Inleiding

Een dorp in Nederland, 1983. Een groep vrienden zit in het examenjaar van de middelbare school. Nog een paar maanden brengen ze samen door voordat hun wegen zich scheiden. De hoofdpersoon is de zeventienjarige Antonie Rauhfaser, die aan het begin van de roman als zijn moeder oliebollen staat te bakken, laconiek observeert: Normaal gesproken bakte zijn vader de oliebollen, maar zijn vader was deze oud en nieuw voor het eerst dood.

Inhoud

Een dorp in Nederland, 1983. Een groep vrienden zit in het examenjaar van de middelbare school. Nog een paar maanden brengen ze samen door voordat hun wegen zich scheiden. De hoofdpersoon is de zeventienjarige Antonie Rauhfaser, die aan het begin van de roman als zijn moeder oliebollen staat te bakken, laconiek observeert: Normaal gesproken bakte zijn vader de oliebollen, maar zijn vader was deze oud en nieuw voor het eerst dood.
De toon is gezet: dit is een jongen die met zwarte humor de dingen beziet. Een aantal van zijn vrienden zijn met sardonische bijnamen getooid, zoals Begrafenisondernemer, Zaadje en Aboriginal. Maar er is ook Ilse, het object van zijn verheven liefde, en daarnaast Johanna, die op haar beurt belangstelling lijkt te hebben voor Antonie. De vriendengroep blinkt vooral uit in het voeren van vroegrijpe discussies, het lezen van Spinoza of Nietzsche, het elkaar uitdagen. Ze brengen een gezamenlijke laatste vakantie door op Terschelling.
Du Gardijn roept met zijn eigenzinnige, filmische beschrijvingen haarscherp de vroege jaren tachtig op, toen de kruisraketten, werkloosheid en de Koude Oorlog hun schaduw wierpen over een opgroeiende generatie.

Over Nachtzwemmen

'Nachtzwemmen staat voor een waarachtige wereld, waarin je kopje onder moet gaan. Een onmiskenbare nu-of-nooit-roman die ook na de laatste pagina nog dagenlang in je hoofd blijft doorspoken.' - Dagblad van het Noorden

'Peter du Gardijn schreef met Nachtzwemmen een aanstekelijk avontuur.' - De Telegraaf

'Een romandebuut dat er mag wezen.' - GPD

'Prachtig boek. Allemaal kopen!' - Knetterende letteren

'Du Gardijn beschrijft het deprimerende wereldje van Antonie en zijn filosoferende klasgenoten met opmerkelijk gemak en fijne spot.' – Trouw

Peter du Gardijn

Peter du Gardijn publiceerde eerder verhalen en gedichten in Tirade en De Revisor. Nachtzwemmen is zijn debuut.

Discussievragen

1. De manier waarop Antonie denkt, waarneemt en reageert bepaalt de toon van het boek. Hoe zou je Antonies manier van kijken kunnen kenmerken? Welke rol speelt zijn karakter daarbij?
2. Een recensent (zie recensieweb.nl) schreef: ‘De clichétaal die Antonie uitkraamt is briljant.’ Waar zou die clichétaal uit kunnen bestaan? Is het wel clichétaal?
3. In Nachtzwemmen wordt veelvuldig geciteerd uit Zó maakt u vrienden en goede relaties een Amerikaans etiquetteboek uit de jaren dertig. Is dat meer dan alleen grappig?
4. Antonie kwalificeert Boudewijn aan het begin van het boek als zijn beste vriend. Hoe ontwikkelt hun vriendschap zich?
5. Waarom lukt het Antonie niet om Johanna als vriendin te houden? Is Johanna ja of nee verliefd op Antonie?
6. Antonies moeder (Slovana) komt er in het boek niet al te best vanaf. Hoe beïnvloedt het perspectief het beeld dat de lezer van haar krijgt?
7. Een van de belangrijke thema’s van het boek is de spanning tussen beeld en werkelijkheid. Hoe manifesteert dit thema zich in de roman?
8. Hoe ziet Antonie zijn vader? In hoeverre is zijn vaders dood daarbij bepalend?
9. Wat is de invloed van de christelijke opvoeding die Antonie heeft genoten? Hij is nogal kritisch, maar heeft hij zich ook echt losgemaakt van het geloof?
10. Een opvallende karakteristiek van het boek is de stijl. De auteur beschrijft de wereld van Antonie zeer precies en met oog voor detail en ruimte. Wat is daarvan het effect?
11. Nachtzwemmen speelt in 1983. Hoe werken de politiek-maatschappelijke omstandigheden door in het leven van de groep waar Antonie deel vanuit maakt?
12. In sommige commentaren werd Nachtzwemmen de kroniek van een generatie genoemd. Is dat terecht?
13. Nachtzwemmen is een wordingsgeschiedenis. Is Antonie aan het einde van het boek wijzer geworden?