Leesclubtip Willem G. van Maanen - Heb lief en zie niet om
Eerdere leesclubtips
-
Leesclubtip Paolo Giordano - Het menselijk lichaam
Een bijzonder psychologisch portret van jonge soldaten in Afghanistan. Over hoe naïeve jongemannen door de harde werkelijkheid gedwongen worden verantwoordelijkheid te nemen voor zichzelf, voor andere mensen en voor hun daden.
-
Leesclubtip Arno Geiger - De oude koning in zijn rijk
Een toegankelijk, geestig en levendig boek over de relatie tussen een zoon en zijn dementerende vader.
-
Leesclubtip Teju Cole - Open Stad
Open stad is een beklemmende roman over identiteit, ras, vrijheid, verlies, isolatie en overgave. Een boek waarin het lot van de immigrant in het hedendaagse New York op fantastische wijze wordt beschreven.
-
Leesclubtip David Van Reybrouck - Congo. Een geschiedenis
David Van Reybrouck beschrijft voor het eerst de verbijsterende geschiedenis van Congo, van ruim voor de komst van de ontdekkingsreiziger Stanley tot en met de invloed van China in de laatste tien jaar en de recente economische crisis.
-
Leesclubtip David Vann - Legende van een zelfmoord
Een opmerkelijk teder verhaal over verlies, overleving en een ontgoochelende liefde.
-
Leesclubtip Jessica Durlacher - De held
Nooit kwam Sara Silverstein in aanraking met geweld – of het moest het met geheimen omgeven verleden van haar vader zijn. Tot ze op een herfstdag in het bos oog in oog komt te staan met een verkrachter. Niet lang daarna worden zij en haar familie ’s nachts op gewelddadige wijze overvallen in hun huis. Dan doet Sara een gruwelijke ontdekking. Er blijft voor Sara niets anders over dan het nemen van een dodelijk besluit.
-
Leesclubtip Jonathan Coe - De afschuwelijke eenzaamheid van Maxwell Sim
Met De afschuwelijke eenzaamheid van Maxwell Sim heeft Jonathan Coe een scherpe, actuele pageturner geschreven, een sprankelende schelmenroman voor de eenentwintigste eeuw.
-
Leesclubtip Kees van Beijnum - Het verboden pad
Ter afronding van zijn studie loopt de zesentwintigjarige Philip Soek stage in De Helmer, een Amsterdams tehuis voor moeilijk opvoedbare pubers. Gewantrouwd door zijn collega’s vanwege zijn chique afkomst, en hardvochtig op de proef gesteld door de kinderen, tracht Philip overeind te blijven.
-
Leesclubtip Lilian Blom - De tuinkamer
In De tuinkamer beschrijft Lilian Blom de laatste weken van haar echtgenoot, de schrijver Louis Ferron.
-
Leesclubtip Marja Brouwers - Casino
Een kosmopolitische roman over de gouden jaren negentig. Marja Brouwers verbeeldt in Casino de waan van het consumptietijdperk van het voorbije decennium, waarin economische en seksuele normen steeds verschuiven.
Inleiding
In het tweeluik Heb lief en zie niet om vertelt Willem G. van Maanen op overtuigende en melodische wijze het verhaal van een begaafde toneelspeler die tijdens de Duitse bezetting trouwt met een joodse actrice, maar die zich ook aanmeldt bij de Kultuurkamer.
Inhoud
In het tweeluik Heb lief en zie niet om vertelt Willem G. van Maanen op overtuigende en melodische wijze het verhaal van een begaafde toneelspeler die tijdens de Duitse bezetting trouwt met een joodse actrice, maar die zich ook aanmeldt bij de Kultuurkamer. Op de eerste bladzijden van deze roman wordt de zoon van zijn buurvrouw op straat neergeschoten. Zij verwerkt haar leed door een monoloog te schrijven, die zij de acteur ter hand stelt. In die monoloog gaat een joodse man na de oorlog op zoek naar de plek waar hij ondergedoken heeft gezeten. Zo spiegelen de twee delen van deze roman zich in elkaar, en vormen samen het ontroerende en onwrikbare bewijs van de onmogelijkheid en onwil van de mens om onder extreme omstandigheden te kiezen.
Over Heb lief en zie niet om
'Het lezen van Van Maanen is een avontuur, dwalen in een huis met steeds nieuwe deuren en onvermoede kamers.' - Jury Constantijn Huygensprijs 2004
'Zijn romans en verhalen zijn opgetekend in een genadeloze stijl.' De Standaard
Willem G. van Maanen
Willem G. van Maanen (1920) is de auteur van een gevarieerd oeuvre waarin muziek, toneel, beeldende kunst en architectuur een belangrijke rol spelen. In 1955 ontving hij de Van der Hoogtprijs voor zijn roman De onrustzaaier, in 1961 de Romanprijs van de Gemeente Amsterdam voor De dierenhater, in 1983 de F. Bordewijkprijs voor Het nichtje van Mozart. In 2004 werd hem voor zijn gehele oeuvre de Constantijn Huygensprijs toegekend. In 2007 verscheen bij De Bezige Bij zijn roman Heb lief en zie niet om, die zich afspeelt in de Tweede Wereldoorlog. Het boek werd zeer lovend ontvangen en haalde de Longlist Libris Literatuur Prijs 2007 en de Toplijst AKO Literatuur Prijs 2007.
Discussievragen
1. Heb lief en zie niet om valt in twee delen uit elkaar. Wat zegt deze constructie over Droom en Werkelijkheid, en hoe sluiten deze twee delen op elkaar aan, waar spreken ze elkaar tegen?
2. Judith, Sarah, Betty, Nelly, Anne, Céline, Hilde, Dominique; de roman bevat tal van uitgesproken vrouwenfiguren. Hoe wordt de vrouw in al haar facetten hier uitgebeeld, en wat betekenen ze voor de ontwikkeling van de mannelijke hoofdfiguren?
3. Hou verhoudt Heb lief en zie niet om zich tot andere oorlogsromans? En welke rol spelen schuld en boete, goed en slecht?
4. Zou deze roman ook geschreven kunnen zijn zonder de achtergrond van de Tweede Wereldoorlog?
5. Zou de monoloog in het tweede deel een pleidooi genoemd kunnen worden, of juist niet? zo ja, een pleidooi voor wat?
6. Dood en seksualiteit zijn nauw verweven met elkaar, zowel inhoudelijk als in de gehele opzet van de roman. Wat laat de roman zien over deze twee belangrijke motieven?
7. Het tweede deel van Heb lief en zie niet om draagt als motto ‘Men hoeft niet te weten wat men is om het te zijn’, uit Hoogste tijd van Harry Mulisch. Waarom heeft Van Maanen juist hiervoor gekozen? In welk opzicht behandelen de twee romans dezelfde thematiek, en waarin verschillen ze van elkaar?

