Leesclubtip Willem G. van Maanen - Heb lief en zie niet om

Eerdere leesclubtips

  • Leesclubtip Kees van Beijnum - <em>Het verboden pad</em>

    Leesclubtip Kees van Beijnum - Het verboden pad

    Ter afronding van zijn studie loopt de zesentwintigjarige Philip Soek stage in De Helmer, een Amsterdams tehuis voor moeilijk opvoedbare pubers. Gewantrouwd door zijn collega’s vanwege zijn chique afkomst, en hardvochtig op de proef gesteld door de kinderen, tracht Philip overeind te blijven.

  • Leesclubtip Lilian Blom - <em>De tuinkamer</em>

    Leesclubtip Lilian Blom - De tuinkamer

    In De tuinkamer beschrijft Lilian Blom de laatste weken van haar echtgenoot, de schrijver Louis Ferron.

  • Leesclubtip Marja Brouwers - <em>Casino</em>

    Leesclubtip Marja Brouwers - Casino

    Een kosmopolitische roman over de gouden jaren negentig. Marja Brouwers verbeeldt in Casino de waan van het consumptietijdperk van het voorbije decennium, waarin economische en seksuele normen steeds verschuiven.

  • Leesclubtip A.S. Byatt - <em>Het boek van de kinderen</em>

    Leesclubtip A.S. Byatt - Het boek van de kinderen

    Het boek van de kinderen is de nieuwste roman van A.S. Byatt, die in Engeland met veel lof werd ontvangen. De roman kwam op de shortlist van de Booker Prize.

  • Leesclubtip Remco Campert - <em>Het satijnen hart</em>

    Leesclubtip Remco Campert - Het satijnen hart

    Het satijnen hart is een scherp en weemoedig portret van een schilder die tot op hoge leeftijd niet kan kiezen tussen liefde en kunst.

  • Leesclubtip Philippe Claudel - <em>Grijze zielen</em>

    Leesclubtip Philippe Claudel - Grijze zielen

    Op een ijzige dag in 1917 wordt het gewurgde lichaam gevonden van de mooie tienjarige Belle de jour. Jaren later blikt een politieagent uit het Franse stadje terug op deze nooit opgehelderde moord, die ook zijn eigen leven ingrijpend heeft veranderd.

  • Leesclubtip Rachel Cusk - <em>Arlington Park</em>

    Leesclubtip Rachel Cusk - Arlington Park

    Arlington Park geeft een gevoelige, humoristische en intelligente kijk op de levens van een aantal ogenschijnlijk geslaagde vrouwen. In de lommerrijke en dure Engelse buitenwijk Arlington Park werken de mannen, voeden de vrouwen de kinderen op en lijkt iedereen zich te gedragen zoals het hoort. Maar zijn de mensen die in deze schijnbaar ideale buurt wonen echt gelukkig?

  • Leesclubtip Inez van Dullemen - <em>Heldendroom</em>

    Leesclubtip Inez van Dullemen - Heldendroom

    Onthullende autobiografische roman over een schuldige broer.

  • Leesclubtip Kim Echlin - <em>De verlorenen</em>

    Leesclubtip Kim Echlin - De verlorenen

    Anne Greves krijgt in 1979 een relatie met de Cambodjaanse vluchteling Serey in Canada. Wanneer het Rode Khmer-regime valt en de grenzen weer opengaan, keert Serey terug naar Cambodja. Tien jaar later besluit Anne hem te zoeken en ze ontdekt dat hij over zijn politieke activiteiten gelogen heeft. De verlorenen is genomineerd voor de Scotiabank Giller Prize 2009.

  • Leesclubtip Esther Freud - <em>Huis in zee</em>

    Leesclubtip Esther Freud - Huis in zee

    De architect Klaus Lehmann hield zielsveel van zijn vrouw Elsa. Hoewel ze elkaar noodgedwongen lange tijd niet zagen, bleef hij dat hun hele huwelijk doen. Bijna een halve eeuw na Lehmanns dood komt een jonge vrouw naar Steerborough om er onderzoek te doen naar zijn leven en werk. Aan de hand van Klaus' brieven aan Elsa reconstrueert Lily hun hartstochtelijke levensverhaal.

Leesclubtip Willem G. van Maanen - <em>Heb lief en zie niet om</em>

Inleiding

In het tweeluik Heb lief en zie niet om vertelt Willem G. van Maanen op overtuigende en melodische wijze het verhaal van een begaafde toneelspeler die tijdens de Duitse bezetting trouwt met een joodse actrice, maar die zich ook aanmeldt bij de Kultuurkamer.

Inhoud

In het tweeluik Heb lief en zie niet om vertelt Willem G. van Maanen op overtuigende en melodische wijze het verhaal van een begaafde toneelspeler die tijdens de Duitse bezetting trouwt met een joodse actrice, maar die zich ook aanmeldt bij de Kultuurkamer. Op de eerste bladzijden van deze roman wordt de zoon van zijn buurvrouw op straat neergeschoten. Zij verwerkt haar leed door een monoloog te schrijven, die zij de acteur ter hand stelt. In die monoloog gaat een joodse man na de oorlog op zoek naar de plek waar hij ondergedoken heeft gezeten. Zo spiegelen de twee delen van deze roman zich in elkaar, en vormen samen het ontroerende en onwrikbare bewijs van de onmogelijkheid en onwil van de mens om onder extreme omstandigheden te kiezen.

Over Heb lief en zie niet om

'Het lezen van Van Maanen is een avontuur, dwalen in een huis met steeds nieuwe deuren en onvermoede kamers.' - Jury Constantijn Huygensprijs 2004

'Zijn romans en verhalen zijn opgetekend in een genadeloze stijl.' De Standaard

Willem G. van Maanen

Willem G. van Maanen (1920) is de auteur van een gevarieerd oeuvre waarin muziek, toneel, beeldende kunst en architectuur een belangrijke rol spelen. In 1955 ontving hij de Van der Hoogtprijs voor zijn roman De onrustzaaier, in 1961 de Romanprijs van de Gemeente Amsterdam voor De dierenhater, in 1983 de F. Bordewijkprijs voor Het nichtje van Mozart. In 2004 werd hem voor zijn gehele oeuvre de Constantijn Huygensprijs toegekend. In 2007 verscheen bij De Bezige Bij zijn roman Heb lief en zie niet om, die zich afspeelt in de Tweede Wereldoorlog. Het boek werd zeer lovend ontvangen en haalde de Longlist Libris Literatuur Prijs 2007 en de Toplijst AKO Literatuur Prijs 2007.

Discussievragen

1. Heb lief en zie niet om valt in twee delen uit elkaar. Wat zegt deze constructie over Droom en Werkelijkheid, en hoe sluiten deze twee delen op elkaar aan, waar spreken ze elkaar tegen?
2. Judith, Sarah, Betty, Nelly, Anne, Céline, Hilde, Dominique; de roman bevat tal van uitgesproken vrouwenfiguren. Hoe wordt de vrouw in al haar facetten hier uitgebeeld, en wat betekenen ze voor de ontwikkeling van de mannelijke hoofdfiguren?
3. Hou verhoudt Heb lief en zie niet om zich tot andere oorlogsromans? En welke rol spelen schuld en boete, goed en slecht?
4. Zou deze roman ook geschreven kunnen zijn zonder de achtergrond van de Tweede Wereldoorlog?
5. Zou de monoloog in het tweede deel een pleidooi genoemd kunnen worden, of juist niet? zo ja, een pleidooi voor wat?
6. Dood en seksualiteit zijn nauw verweven met elkaar, zowel inhoudelijk als in de gehele opzet van de roman. Wat laat de roman zien over deze twee belangrijke motieven?
7. Het tweede deel van Heb lief en zie niet om draagt als motto ‘Men hoeft niet te weten wat men is om het te zijn’, uit Hoogste tijd van Harry Mulisch. Waarom heeft Van Maanen juist hiervoor gekozen? In welk opzicht behandelen de twee romans dezelfde thematiek, en waarin verschillen ze van elkaar?