Leesclubtip Kees van Beijnum - Het verboden pad

Eerdere leesclubtips

Leesclubtip Kees van Beijnum - <em>Het verboden pad</em>

Inleiding

Ter afronding van zijn studie loopt de zesentwintigjarige Philip Soek stage in De Helmer, een Amsterdams tehuis voor moeilijk opvoedbare pubers. Gewantrouwd door zijn collega’s vanwege zijn chique afkomst, en hardvochtig op de proef gesteld door de kinderen, tracht Philip overeind te blijven.

Inhoud

Ter afronding van zijn studie loopt de zesentwintigjarige Philip Soek stage in De Helmer, een Amsterdams tehuis voor moeilijk opvoedbare pubers. Gewantrouwd door zijn collega’s vanwege zijn chique afkomst, en hardvochtig op de proef gesteld door de kinderen, tracht Philip overeind te blijven. Als hij samen met zijn collega’s afreist naar Bretagne om de kinderen te begeleiden tijdens een vakantie, slaagt hij er stukje bij beetje in om hun vertrouwen te winnen. Maar dan verongelukt een van de kinderen onder raadselachtige omstandigheden tijdens een tocht over de rotsen, en dreigt de schuld op de onervaren stagiair afgewenteld te worden.

Over Het verboden pad

'Van Beijnum is er uitstekend in geslaagd dit proces (schuld in de schoenen schuiven van anderen) uiterst realistisch en huiveringwekkend te beschrijven: het noodlot dat toeslaat, de moraal die geschonden wordt en het isolement waarin Philip zich ineens bevindt.
Groepsprocessen zijn merkwaardig. Dit maakte van Beijnum al duidelijk in het begin, wanneer de kinderen nog in het opvanghuis zijn, en er ‘automatisch een aantal kinderen als zondebok fungeert waar de rest op af kan geven. Het wordt nog duidelijker als Walter en Harley zich met stilzwijgende vanzelfsprekendheid tegen Philip keren. Het is beangstigend beschreven.
Als Philip steun zoekt bij Harley nadat Walter hem in diskrediet heeft gebracht, geeft Harley opeens niet thuis: ‘Ik vind dat je het wat te eenzijdig opvat, te emotioneel.’ Het gemak waarmee de sterken in een groep de zwakken verraden, ongeacht achtergrond of milieu, is ontluisterend, en Van Beijnum weet dit proces meedogenloos te analyseren.’ - Trouw, Hanna de Heus, 13 november 2004

‘Van Beijnum beschrijft een sociale biotoop die in verschillende opzichten interessant is. Hij doet dat bovendien op een manier die meer inhoudt dan alleen maar het vaardig vertellen van een verhaal.…De hoofdpersoon, de 26-jarige Philip Soek, komt als stagiair te werken in een tehuis voor moeilijk opvoedbare pubers. Hij komt uit een niet onbemiddeld gezin, maar doet dit werk uit een soort idealisme dat hij zelf ook niet helemaal begrijpt. … beschouw ik Het verboden pad als de beste roman van Van Beijnum.’ - HP De TIJD, Max Pam, 19 november 2004

‘Al met al is Het verboden pad een eigentijds louteringsverhaal. Ga maar na: de held begint even even onbevangen als enthousiast aan zijn schone taak, raakt ontnuchterd en begint te twijfelen aan zijn geloof in de mensheid, maar ziet door een genadige ingreep van het lot toch weer licht in het bestaan. Kennelijk zijn er nog altijd romanschrijvers die weten te stichten zonder god of gebod in stelling te brengen.’ – Haagsche Courant, Jaap Goedegebuure, 19 november 2004

‘De positie van ‘de buitenstaander’ biedt romanschrijvers een aantrekkelijk perspectief: zo kunnen ze hun helden laten deelnemen aan de gebeurtenissen, en daar direct over bespiegelen. Ze zijn erbij, maar horen er niet bij.
Ook Kees van Beijnum heeft in zijn twee beste romans tot op heden voor dit buitenstaander-perspectief gekozen: in Dichter op de Zeedijk (1995) is de hoofdpersoon een kleine, gevoelige jongen, die opgroeit in de harde werkelijkheid van de Amsterdamse Wallen, in De Oesters van Nam Kee (2000) begeeft gymnasiast Berry zich tussen de allochtone kruimeldiefjes van Amsterdam-West. In beide boeken liet hij sensitieve karakters botsen op botte, volkse karakters. Zijn nieuwste roman, Het verboden pad, is opnieuw een variant op dit thema.’ – Elsevier, Thomas van den Bergh, 6 november 2004-12-06

‘De spagaat die Philip moet maken tussen het luxe, beschermde leventje van thuis en het Spartaans-rauwe bestaand in De Klimop zal Van Beijnum-lezers bekend voorkomen. Zijn hoofdpersonen bevinden zich vaker op het snijvlak van twee werelden. ‘Ik doe het niet bewust,’ reageert de schrijver. Al kent hij de positie maar al te goed, zoals we weten uit ‘Dichter op de Zeedijk’: in het café op De Wallen waar hij opgroeide werd hij beschouwd als een kakker, op het sjieke gymnasium bleef hij een straatschoffie. ‘Je bent waarnemer en buitenstaander tegelijk. Het voordeel van zo’n hoofdpersoon is dat die met een ander soort blik een wereld verkent. Ik moet me het verhaal eigen maken, ben ook een verkenner. Maar misschien komt de lezer wel tot heel andere ontdekkingen dan ik.’’ – Twentse Courant Tubantia, Ingrid Bosman, 23 oktober 2004-12-06

‘Schreef hij het met de intentie als puur lees-amusement. Of wil hij ons doen nadenken over zaken als schuldgevoel en verantwoordelijkheid?’ – Metro, Bart Remmers, 10 november 2004

Kees van Beijnum

Kees van Beijnum is de auteur van succesvolle romans als Dichter op de Zeedijk (1995, genomineerd voor de AKO Literatuurprijs), De ordening (1998, recent verfilmd en genomineerd voor een Gouden Kalf) en De oesters van Nam Kee (2000, verfilmd en bekroond met de Bordewijkprijs 2001). In 2002 verscheen zijn meest recente roman De vrouw die alles had.

Discussievragen

1. Is de loutering van Philip Soek onlosmakelijk verbonden met de dood van Jeu?
2. Waarom trad Philip Soek niet in het voetspoor van zijn vader?
3. Is Het verboden pad een pshychologische roman of zou je het anders typeren?
4. Wie van de kinderen spreekt je het meest aan en waarom?
5. Wie van de kinderen is het belangrijkst voor Philip?
6. Zou Philip ooit zelf het initiatief hebben genomen zijn broer te ontmoeten?