De Bezige Bij

Inleiding

Laagland is de veelgeprezen roman over een moeizaam huwelijk en de vriendschap tussen twee volstrekt verschillende mannen. Joseph O’Neill weet op indrukwekkende wijze de tijdgeest te verwoorden in een van de belangrijkste en meest levendige romans van de afgelopen jaren.

Inhoud

De Nederlandse bankier Hans van den Broek woont in New York op het moment van de aanslagen van 9/11. Vlak daarna verlaat zijn vrouw hem samen met hun zoontje, waarna hij twee jaar in een hotel verblijft. Op zoek naar een nieuw bestaan in een land waar hij zich niet langer thuis voelt, vindt hij geborgenheid tussen de immigranten die cricket spelen in de stadsparken. Tijdens een van deze wedstrijden ontmoet hij Chuck en er ontstaat een gedeelde droom om de stad zijn eerste echte cricketveld te geven. Maar dan ontdekt Hans dat Chuck ook minder onschuldige dromen nastreeft.

Over Laagland

‘O'Neill laat je met zijn elegant meanderende proza even gemakkelijk verliezen in poëtische beschrijvingen van het New Yorkse stadsleven als in de details van bowlers, batsmen en de perfecte grasmat. Hij laat je nadenken over hoe mensen geworteld zijn en wat het betekent die wortels te verliezen. (...) Als roman is dit een absolute triomf.’ – Het Parool

‘Laagland vermaakt, prikkelt en heeft iets verslavends.’ – de Volkskrant

‘Dit is wat je een sensationele roman mag noemen.’ – Vrij Nederland

‘Laagland is een prachtige variant op het thema “op zoek naar de Amerikaanse Droom”.’ – NRC Handelsblad

Joseph O’Neill

Joseph O’Neill (Cork, 1964) werd geboren in Ierland, groeide op in Nederland en werd later advocaat in Londen. Laagland is zijn derde boek en O’Neill werd hiervoor bekroond met de PEN/Faulkner Award. Eerder was hij voor Laagland al genomineerd voor de National Book Award en de National Book Critics Circle Award. O’Neill woont in New York.

Let op: deze vragen kunnen het verloop van het boek weggeven!

1. Beschrijf de structuur van Laagland. Waarom begint de auteur met Hans’ verhuizing naar New York om vervolgens snel naar de toekomst te springen met Chucks dood en dan weer terug? Denkt u dat deze flashbacks en sprongen naar de toekomst bijdragen aan de narratieve spanningsboog van het verhaal? Als u een verhaal vertelt, doet u dat dan chronologisch? Waarom?

2. Chuck staat dichter bij zijn afkomst dan Hans. Hij maakt vrienden met anderen uit de Caraïben, hij is getrouwd met een vrouw uit zijn eigen land, etc. Op welke manier verschillen de flashbacks naar zijn jeugd met die van Hans en welke invloed heeft dit op het boek?

3. De oorspronkelijke titel is Netherland. Wat betekent dit en waar verwijst het naar?

4. Beschrijf het Chelsea Hotel waar Hans woont. Op welke manier is het hotel een persoonlijkheid in het boek? Waarom zijn de verschillende bewoners en de vreemdheid van het hotel aantrekkelijk en rustgevend voor Hans?

5. Wat is Hans’ relatie met zijn moeder? Op welke manier werkt deze relatie op hem door, ook na zijn moeders dood? Hoe beïnvloedt het zijn vaderschap?

6. Bespreek de thema’s verraad en vergiffenis in Laagland. Hoe verraden Rachel en Hans elkaar? Waarom doen ze dat? En hoe zit dat met Chuck? Kunt u zeggen dat de persoonlijkheden zichzelf verraden? Worden Chuck en Hans verraden door (de belofte van) Amerika?

7. Nog in het begin van het boek zegt de man met de vleugels in het Chelsea Hotel dat zijn kat is verdwenen en misschien is gekidnapt. Wat denkt u dat er met de kat gebeurd is? Heeft Hans er iets mee te maken? Waarom staat deze scène in het boek?

8. Later in het boek neemt Hans een vrouw genaamd Danielle mee naar huis. Ze hebben seks en hij slaat haar met een riem – ‘een fletse blanke die op een fletse zwarte insloeg’ (p. 137) – omdat, zoals hij begreep, ze hier ‘behoefte aan had’. Hij is geschokt als ze later niet reageert op zijn telefoontjes.
Deze scène vertelt ons een aantal dingen. Hans is in staat tot geweld en zijn perceptie van de realiteit is ver te zoeken. Misschien heeft hij haar wel harder geslagen dan hij denkt en is dat de verklaring voor het feit dat ze niet terugbelt. Hoe verklaart u zijn gedrag? Beïnvloedt het uw perceptie van zijn betrouwbaarheid?

9. Zoals in de meeste boeken waarin een moord voorkomt, heeft het slachtoffer zelf geen vlekkeloos leven geleid. Denkt u dat Chuck is vermoord door een van de personen in het boek of door iemand die er niet in voorkomt? Waarom? Zou Hans zelf de moordenaar kunnen zijn?

10. Laagland is in een bepaald opzicht een oefening in de literaire techniek die bekendstaat als de ‘onbetrouwbare verteller’ of unreliable narration. De onbetrouwbare verteller kan verschillende redenen hebben om de waarheid te verbloemen. Ze kunnen mentaal onstabiel zijn, zijn pathologische leugenaars, of het zijn criminelen die iets te verbergen hebben. Of het zijn oudere mensen met een vervagend geheugen, of kinderen die te jong zijn om gebeurtenissen te begrijpen. Misschien staan ze onder zoveel stress dat ze de waarheid niet kunnen accepteren, of haar ontkennen. Zou een van deze redenen op Hans van toepassing kunnen zijn?