Leesclubtip David Van Reybrouck - Congo. Een geschiedenis

Eerdere leesclubtips

Leesclubtip David Van Reybrouck - <em> Congo. Een geschiedenis </em>

Inhoud

Er is aan het begin van de eenentwintigste eeuw nauwelijks een roeriger natie dan Congo, het reusachtige land in het hart van Afrika, dat barst van de grondstoffen die onontbeerlijk zijn in onze moderne tijd – én van de gruwelijke conflicten. Hoe kon de vroegere, relatief rustige kolonie van België, sinds 1960 onafhankelijk, zo veranderen? David Van Reybrouck beschrijft voor het eerst de verbijsterende geschiedenis van Congo, van ruim voor de komst van de ontdekkingsreiziger Stanley tot en met de invloed van China in de laatste tien jaar en de recente economische crisis. Van 1885 tot 1908 werd het land bestierd door koning Leopold ii, die een fortuin verdiende met de exploitatie van rubber. De kolonisatie door België in de periode van 1908 tot 1960 zorgde voor industrialisatie en infrastructuur, maar werd ook gekenmerkt door paternalisme, zo niet betutteling. De onverhoedse overgang van kolonie naar onafhankelijke staat rond 1960 is een adembenemend verhaal vol idealisme en gekonkel. Het nieuwe land stortte zich in een turbulent avontuur dat steeds wilder en chaotischer werd en na tweeëndertig jaar dictatuur onder Mobutu leidde tot een van de dodelijkste conflicten sinds de Tweede Wereldoorlog. Van Reybrouck baseert zich niet alleen op zeldzaam archiefmateriaal en baanbrekend onderzoek, maar vooral ook op honderden gesprekken die hij met Congolezen voerde. Zijn ooggetuigen gaan van eeuwlingen tot kindsoldaten, van rebellenleiders tot smokkelaars, van ministers tot maniokverkoopsters. Hun verhalen heeft de auteur in zijn grote geschiedenis geïntegreerd.

Over Congo. Een geschiedenis

Bekroond met:
AKO Literatuurprijs 2010
Libris Geschiedenis Prijs 2010
J. Greshoff-prijs 2010
'Hét non-fictieboek van 2010.'- Trouw


‘We mogen het gerust het boek van het jaar noemen. Zijn magistrale mengeling van reportage, geschiedschrijving en literatuur kreeg jubelende kritieken en ontving bekroning na bekroning….. Waar Van Reybrouck vooral in grossiert is in elegant, vaak wonderschoon proza.’ - Vrij Nederland


'Een knap gecomponeerd verhaal over slavernij en kolonialisme, veerkracht en overleven. Een meeslepend geschiedeniswerk van een historicus en romancier.' - juryrapport AKO Literatuurprijs 2010


‘Congo vernieuwt de geschiedschrijving door een chronologische aanpak te combineren met contemporaine journalistiek en een eigen vorm van docudrama. Een groot en groots boek!’ - juryrapport Libris Geschiedenis Prijs 2010


'Congo is een magistraal boek dat een steeds tragischer wordend verhaal vertelt. De jury is zeer onder de indruk van de literaire wijze waarop Van Reybrouck zijn lezers ontwricht en hen een onthutsende confrontatie met het koloniaal verleden en het onvoorspelbare heden binnenvoert.'- juryrapport J.Greshoff-prijs


'Subliem... monumentaal... virtuoos... Deze literaire non-fictie is spannender dan een roman kan zijn.' - NRC Handelsblad

'Een ongelooflijke krachttoer' - Humo

'Meeslepend geschreven, goed gecomponeerd en biedt verrassende inzichten. Hij heeft geen boodschap aan de Historikerstreit die in zijn land wordt gevoerd. Hij wilde de lezers als een romanschrijver bij hun kladden grijpen, en daarin is hij volkomen geslaagd.'- de Volkskrant


‘Het is een uitgemaakte zaak: wie een beter boek dan Congo van David Van Reybrouck schrijft, wint volgend jaar de belangrijkste literaire prijzen’ - De Groene

'Een geslaagde mix van oral history en archiefonderzoek.'- HP/De Tijd


'Hét alomvattende Nederlandstalige geschiedenisboek over Congo.' - De Tijd


'Het regent Congo-boeken, maar dit boek overklast alle concurrentie op spectaculaire wijze: het is belangrijker, intelligenter, beter geschreven, ja zelfs dikker dan alle andere.' - Mark Schaevers in Humo

'Nauwkeurig, vernieuwend, evenwichtig... Dit boek geeft veel plaats aan de Congolese ervaring van het verleden. Dat is een van de grootste verdiensten en het is ook een reden waarom het zo uitstekend leesbaar is.' - Marc Reynebeau in De Standaard

'Een magnum opus, een mijlpaal in de geschiedenis van de Nederlandse letteren in België' - Walter Zinzen

'Een absoluut meesterwerk!' - VPRO-Radio

'In bijna 600 adembenemende pagina's wordt de Belgische ex-kolonie gekenschetst.' - Trouw

'Meeslepend'**** - de Volkskrant


'‘Met Congo, een geschiedenis heeft de jonge David Van Reybrouck ronduit een epos neergezet. Het stelt alle Congoboeken in de schaduw.’ ‘Vlaanderen kreeg een vloedgolf van Congoboeken te verwerken… Maar ze hebben het ongeluk dat ook de jonge David Van Reybrouck de idee opvatte een boek over Congo te schrijven. Van Reybrouck weet zijn lezers 622 pagina’s mee te slepen, zonder zich één seconde te vervelen.’ - Gazet van Antwerpen

'Het vlotgeschreven boek verveelt nooit'**** - Het Parool

'Hier is een schrijver aan het werk, een vakman. Dit verhaal klopt.'- Karel de Gucht (ex-minister Buitenlandse Zaken) in De Morgen

David Van Reybrouck

David Van Reybrouck (1971) is cultuurhistoricus, archeoloog en schrijver. Hij studeerde in Leuven en Cambridge en promoveerde in Leiden. In 2001 debuteerde hij met De plaag. Het boek werd lovend ontvangen en in het Zuid-Afrikaans vertaald. Van Reybrouck werd ermee genomineerd voor De Gouden Uil en kreeg de Vlaamse Debuutprijs toegekend. In 2004 schreef hij het toneelstuk die Siel van die Mier, bekroond met de Taalunie Toneelschrijfprijs 2004 en de Vijfjaarlijkse Prijs voor Podiumteksten 2007 van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. In 2007 publiceerde hij de roman Slagschaduw en het toneelstuk Missie; de eerste titel stond zowel op de longlist van de AKO Literatuurprijs als op die van de Gouden Uil, de laatste won de Arkprijs van het Vrije Woord 2008. In 2008 verscheen zijn Pleidooi voor populisme, waarvoor hij de Jan Hanlo Essayprijs en de Vlaamse Cultuurprijs Kritiek en Essay 2009 ontving.

Meest recentelijk, in mei 2010, verscheen zijn monumentale Congo. Een geschiedenis. Van Reybrouck werd voor dit boek onderscheiden met drie grote prijzen: de AKO Literatuurprijs, de Libris Geschiedenis Prijs en de J. Greshoff-prijs.

Discussievragen

1. De Belgen hebben na de overdracht van Congo aan de Belgische regering door Leopold II vaak als kolonisator met de beste bedoelingen in Congo dingen gedaan die later betrekkelijk rampzalig zijn uitgepakt. Geef daarvan een aantal voorbeelden.

2. De onafhankelijkheid van Congo in 1960 is min of meer in een vloek en een zucht tot stand gekomen. Waarom waren de Congolozen eigenlijk totaal onvoorbereid op die onafhankelijkheid? En welke factoren waren zo dwingend dat de onafhankelijkheid kennelijk onvermijdelijk was?

3. Zijn er parallellen te zien met de dekolonisatie van Nederlandse koloniën, zoals Indonesië en Suriname?

4. Mobutu is geleidelijk veranderd van een leider die wellicht nog het goede met het land voorhad in een leider die niet meer leek geïnteresseerd in het belang van Congo. In hoeverre hebben wellicht niet-karakterologische factoren daaraan bijgedragen, zowel nationaal als internationaal?

5. Congo wordt de laatste vijftien jaar verscheurd door conflicten, soms op gruwelijke wijze uitgevochten. Geef een aantal oorzaken waarom het zo uit de hand heeft kunnen lopen.

6. In hoeverre is het lot van Congo als onafhankelijke staat eigenlijk bepaald door de internationale machtsverhoudingen? Had het eigenlijk ooit de mogelijkheid zijn eigen lot ferm in de hand te nemen, of was de buitenlandse invloed of macht (Amerika, Rusland, Europa, China) te groot?

7. Sinds in de jaren negentig van de vorige eeuw de Amerikaan Adam Hochschild in zijn boek De geest van Leopold II deze koning van België afschilderde als een meedogenloze massamoordenaar, heeft dat beeld zich in België en ook internationaal vastgezet. David van Reybrouck relativeert die visie op Leopold II flink. Hoe?

Mijn Winkelmand

 

Leesclubtips

Regelmatig nieuwe leesclubtips >>

Win

Ga naar de prijsvraag >>

Zojuist verschenen

Meer zojuist verschenen titels